Εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Ακρόπολης η έκθεση «Δωδώνη. Το μαντείο των ήχων»

Το Μαντείο της Δωδώνης στο Μουσείο Ακρόπολης: Όλα όσα ρωτούσαν οι θνητοί τον Δία

Δεν φαντάζεστε τι ρωτούσαν οι αρχαίοι στο Μαντείο της Δωδώνης. Το Μουσείο Ακρόπολης έρχεται να ρίξει φως, στον άγνωστο για μας, αυτό κόσμο. 

Εγκαινιάστηκε στο Μουσείο Ακρόπολης η περιοδική έκθεση «Δωδώνη - Το μαντείο των ήχων». Θα διαρκέσει έως τις 10 Ιανουαρίου 2017 και σκοπός της είναι να κάνει ευρύτερα γνωστό το παλαιότερο ελληνικό μαντείο, να δείξει τον τρόπο λειτουργίας, τον ρόλο και τη σημασία του στον αρχαίο κόσμο αλλά και να αναδείξει την ανάγκη του ανθρώπου να προβλέπει το μέλλον.

Δεν μιλάμε για μια τυπική έκθεση. Οι αρμόδιοι του Μουσείου της Ακρόπολης έχουν στήσει ένα ...

σκηνικό περιβάλλον, με εκθέματα από τη Δωδώνη, 60 πινακίδες με ερωτήματα θνητών προς τους Θεούς, απαντήσεις, αλλά και ένα video wall που μας μεταφέρει νοητά στο χώρο του Μαντείου.

Στην έκθεση αυτή αναδεικνύονται τα πρωτότυπα κείμενα, σκηνοθετημένα κατά κάποιο τρόπο, ψηφιακά, με ήχο. Βλέπουμε την χαραγμένη πινακίδα, ακούμε το ερώτημα, οι ξένοι επισκέπτες το διαβάζουν στην οθόνη στα αγγλικά και ο Θεός δίνει την απάντηση του με ήχους. Ακούγονται φύλλα δέντρων στο αεράκι, το νερό που κυλά και το φτερούγισμα των περιστεριών. Όλα σήμαιναν κάτι. 

Ο Δίας στη Δωδώνη ζούσε μέσα στην τεράστια βελανιδιά. Ένα τέτοιο δέντρο θα ήθελαν ιδανικά για την έκθεση, κάτι το οποίο δεν ήταν εφικτό, οπότε στο Μουσείο της Ακρόπολης ο Δίας, θεωρητικά, ζει μέσα σε μία κολόνα που έχει «ντυθεί» με 8 χιλιάδες φύλλα, τα οποία θροΐζουν ανάλογα με την απάντηση που δώσει ο Θεός. 

Τι ρωτούσαν οι αρχαίοι; Μήπως πρέπει να πάρω άλλον άντρα για να κάνω παιδιά; ποιος μου έκλεψε τα χρήματα που είχα κρυμμένα στα σανίδια; θα κερδίσω στο δικαστήριο; Μήπως μείνω χήρα; Και άλλα απλά και καθημερινά που τους απασχολούσαν. 

«Δεν υπάρχει κανένα μεγάλο εύρημα σε αυτή την έκθεση, όλα είναι μικρά και σπουδαία» τονίζει με καμάρι ο πρόεδρος του Μουσείου Ακρόπολης Δημήτρης Παντερμαλής. «Από τα μυστήρια της Σαμοθράκης, (η προηγούμενη έκθεση) περνάμε στις μαντικές ικανότητες της Δωδώνης» επισημαίνει, για την έκθεση με την οποία το Μουσείο Ακρόπολης γιορτάζει τα 7 του χρόνια. 

Στην τελετή εγκαινίων παρέστη ο υπουργός Πολιτισμού Αρ. Μπαλτάς, οι βουλευτές Ιωαννίνων Χρ. Μαντάς, Γ. Καραγιάννης, Κώστας Τασούλας, οι δήμαρχοι Ιωαννίνων Θ. Μπέγκας, Δωδώνης Χρ. Ντακαλέτσης, αντιπροσωπείες των δύο δήμων, ο προϊστάμενος της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων Κ. Σουέρεφ, ο πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων Γ. Καψάλης κ.α.

Ο Δήμαρχος Θ. Μπέγκας

Στον χαιρετισμό του ο Θωμάς Μπέγκας ανέφερε:

Πριν από ένα χρόνο είχα τη χαρά να υποδεχθώ στο Δημαρχείο Ιωαννίνων τον πρόεδρο του Μουσείου, καθηγητή Δημήτρη Παντερμαλή – τον οποίο θεωρώ μια από τις εξέχουσες προσωπικότητες που έχει αυτή η χώρα – και μαζί με τον προϊστάμενο της Εφορείας Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων, τον κ. Σουέρεφ συζητήσαμε διερευνητικά, τότε, τη δυνατότητα να οργανωθεί έκθεση για τη Δωδώνη, στο Μουσείο της Ακρόπολης. 

Το αρχαιότερο Μαντείο του Ελλαδικού χώρου, να παρουσιαστεί στο Μουσείο με την μεγαλύτερη επισκεψιμότητα στη χώρα! 

Προφανώς αυτή η προοπτική μας ενθουσίασε και είναι περιττό να περιγράψω τη χαρά και την ικανοποίηση που νιώθω σήμερα, συμμετέχοντας στα εγκαίνια της έκθεσης. 

Τη χαρά που νιώθουμε όλοι οι Ηπειρώτες. 

Η Δωδώνη είναι το ύψιστο σύμβολο της διαχρονικής ιστορικής διαδρομής και του πολιτισμού της Ηπείρου. 

Είναι ένα μνημείο παγκόσμιας ακτινοβολίας.

Η έκθεση όχι μόνο αναδεικνύει το μνημείο, αλλά μπορεί να λειτουργήσει κι ως ένας τρόπος παρότρυνσης στο θεατή, να επισκεφθεί και να γνωρίσει τον ίδιο τον τόπο απ’ όπου προέρχονται τα εκθέματα. 

Είναι ο τόπος που καθορίζει τους ανθρώπους, τη ζωή τους και τα δημιουργήματα τους. 

Είναι τα Γιάννενα. Των θρύλων, των παραδόσεων και του πολιτισμού.

Είναι η Ήπειρος. Η γη που είναι άπειρος. Χωρίς τέλος.

Η αγαπημένη γη του Δία. Το βασίλειο του Πύρρου. 

Η Δωδώνη με το θρόισμα της βελανιδιάς που αντηχεί την αγωνία των ανθρώπων για τα μελλούμενα. 

Στα βουνά της πολέμησαν απόγονοι των Σελλών, οι Σουλιώτες.

Στα ποτάμια της έχτισαν περίτεχνα γεφύρια σπουδαίοι μάστορες.

Στις όχθες της λίμνης «κέντησαν» το ασήμι ξακουστοί τεχνίτες. 

Αυτή η γη «αφηγείται» στον επισκέπτη της ιστορίες από το χθες και του προσφέρει μοναδικές εμπειρίες στο σήμερα. 

Έχουμε το προνόμιο να ζούμε σε μια χώρα όπου η κάθε γωνιά της είναι μάρτυρας πολιτισμού και ιστορίας.

Σε περιόδους «σκοτεινές», σαν κι αυτές που ζούμε, έχουμε ακόμη μεγαλύτερη ανάγκη από το φως. 

Και ο Πολιτισμός είναι από τα «φωτεινά» σημεία της χώρας μας.

Η επένδυση στην ιστορία μας, στον πολιτισμό μας, είναι το εφαλτήριο για το μέλλον. 

Στο Δήμο Ιωαννιτών το πιστεύουμε αυτό και επιδιώκουμε – έχοντας μια πάρα πολύ καλή συνεργασία με την Εφορεία Αρχαιοτήτων – να αναδείξουμε τους «θησαυρούς» μας. 

Η έκθεση

Η αφήγηση της έκθεσης ξεκινάει με τη Δωδώνη της ύστερης εποχής του χαλκού.

Πήλινα και χάλκινα αντικείμενα αναδεικνύουν την ταυτότητα των πρώτων κατοίκων, την αρχέγονη λατρεία της Μητέρας Γης και την καθιέρωση της λατρείας του Διός. Στη συνέχεια, το ενδιαφέρον επικεντρώνεται στο Δία και την κυρίαρχη παρουσία του στο ιερό. Κεντρικό θέμα είναι η μαντική βελανιδιά που με το θρόισμα των φύλλων της απαντούσε στα αγωνιώδη ερωτήματα των ανθρώπων για τα μελλούμενα. Τους χρησμούς αποκρυπτογραφούσαν ακόμη οι ιερείς από τους ήχους χάλκινων λεβήτων

και το κρώξιμο των περιστεριών.

Στις ανασκαφές της Δωδώνης ήρθαν στο φως μερικές χιλιάδες ερωτήματα των επισκεπτών του ιερού χαραγμένα σε μολύβδινα ελάσματα. Ορισμένα τέτοια ελάσματα με ερωτήματα για το εμπόριο, τα χρέη, τα περιουσιακά, τα δικαστήρια, την υγεία, την απόκτηση παιδιών, τον επικείμενο γάμο, την προίκα και τη χηρεία παρουσιάζονται σε ξεχωριστή ενότητα της έκθεσης.

Από τα αναθήματα στο ιερό εκτίθενται τμήματα από χάλκινους ανδριάντες, επωμίδες, τελαμώνες, ξίφη, αφιερώματα αυτών που ωφελήθηκαν ή ζητούσαν τη βοήθεια των θεών.

Επιπλέον, μέσα από χαρακτηριστικά νομίσματα, τονίζεται και ο πολιτικός αρακτήρας του μαντείου καθώς και η σχέση του με τον βασιλιά Πύρρο της Ηπείρου. Τέλος, δύο

εκθέματα από το Μουσείο Ακρόπολης παρουσιάζουν τις σχέσεις της Δωδώνης με την Αθήνα.

Η έκθεση συνοδεύεται από επιστημονικό κατάλογο των εκθεμάτων. Σε μεγάλη οθόνη στον εκθεσιακό χώρο παρουσιάζεται βίντεο για το μαντείο και το φυσικό του περιβάλλον. Στο εστιατόριο του Μουσείου θα προσφέρονται γιαννιώτικα εδέσματα σε όλη τηδιάρκεια της έκθεσης.

Η έκθεση πραγματοποιείται σε συνεργασία του Μουσείου Ακρόπολης με την Εφορεία Αρχαιοτήτων Ιωαννίνων. Τα εκθέματα προέρχονται από το Μουσείο Ιωαννίνων και το Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Συλλογή Καραπάνου.

Ώρες λειτουργίας: Δευτέρα: 8:00 π.μ. - 4:00 μ.μ. / Τρίτη έως Πέμπτη: 8:00 π.μ. - 8:00 μ.μ. / Παρασκευή: 8:00 π.μ. - 10:00 μ.μ. / Σάββατο και Κυριακή: 8:00 π.μ. - 8:00 μ.μ.

Είσοδος στην περιοδική έκθεση: 3 ευρώ. Η αγορά εισιτηρίων γίνεται απευθείας στο ταμείο του Μουσείου.